Daha Önce Keşfedilmemişti, İlk Kez Ortaya Çıktı! 30 Bin Liraya Almıştı, Şimdi Paha Biçilemiyor
Doç. Dr. İlyas Kayaokay, müzayededen 30 bin TL'ye aldığı el yazması divanda, Şeyh İbrahim Gülşeni’ye ait daha önce bilinmeyen 104 şiir keşfetti. İlk kez ortaya çıkan bu önemli buluşla birlikte Gülşeni’nin bilinen şiir sayısı 1.391’e ulaştı.
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İlyas Kayaokay, kültür ve edebiyat dünyasında büyük yankı uyandıracak bir keşfe imza attı. Bir müzayedede 30 bin TL’ye satın aldığı yazma divan üzerinde yaptığı incelemelerde, Halvetiyye tarikatının Gülşeniyye kolunun kurucusu ve 16. yüzyılın önemli mutasavvıf şairlerinden Şeyh İbrahim Gülşeni’ye ait 104 yeni şiir tespit etti. Böylece Gülşeni’nin bilinen şiir sayısı 1.287’den 1.391’e çıktı.İLK KEZ ORTAYA ÇIKTIKayaokay’ın incelediği 84 varaktan (168 sayfa) oluşan yazma divanda toplamda 306 şiir yer alıyor. Bu şiirlerin 104’ü daha önce hiçbir kaynakta bulunmazken, eserde 2 kaside, 39 gazel, 1 rubai ve 62 tuyuğ türünde şiir literatüre ilk kez kazandırıldı.15.YÜZYILIN EN ÖNEMLİ TEMSİLCİLERİNDEN BİRİDoç. Dr. Kayaokay, yaptığı açıklamada, İbrahim Gülşeni’nin hayatına da ışık tuttu. Gülşeni’nin bazı kaynaklara göre Azerbaycan’ın Berdea şehrinde, bazılarına göre ise Diyarbakır’da dünyaya geldiğini ifade eden Kayaokay, onun tasavvufun 15. yüzyıldaki en önemli temsilcilerinden biri olduğunu belirtti.Kayaokay, "Genç yaşta ilim yolculuğuna çıkıp Tebriz’e giden Gülşeni, burada Ömer Ruşeni ile tanışarak tasavvuf yoluna girmişti. Uzun Hasan döneminde Akkoyunlu sarayında, sonrasında Memluk yöneticileriyle ve Osmanlı sultanları Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman ile yakın ilişkiler kurmuştu." dedi. KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN GÖZLERİNİ AÇTIRDIKayaokay, Kanuni Sultan Süleyman’ın Gülşeni’nin gözlerini açtırdığı ve onu İstanbul’da kalmaya davet ettiğini, ancak Gülşeni’nin tercihini Mısır’dan yana kullandığını belirtti. Kayaokay, "1534 yılında Kahire’de vefat eden Gülşeni, Arapça, Farsça ve Türkçe olmak üzere üç dilde divan tertip etmiş, derin tasavvufi ve edebi bir miras bırakmıştı. Gülşeni'nin Türkçe divanının neşri üzerine bugüne kadar Türkiye'de iki doktora tezi ve Azerbaycan'da da bir kitap çalışması yapılmıştır. Gülşeni'nin Türkçe divanının ikisi Avusturya'da, biri Vatikan biri de Petersburg'da olmak üzere 4 yurtdışı nüshası vardır.Türkiye'de ise bazıları kayıp halde 11 nüshası bilinmektedir ve toplam 15 nüshanın her birinde farklı sayıda şiirleri vardır. Bugüne kadar tekmil bir mürettep bir nüsha elimize geçmemiştir. Hepsi müntehabat dedikleri seçme türünden nüshalardır. Gülşeni'nin bugün bilinen şiir sayısı bin 287 olup bunların 5'i tuyuğdur" dedi.EN HACİMLİ 6. DİVAN KOPYASI ÖZELLİĞİ TAŞIYORDoç. Dr. Kayaokay’ın keşfettiği bu nüsha, Türkiye’deki 12. ve bilinenler arasında en hacimli altıncı divan kopyası olma özelliği taşıyor. 14x21 cm boyutlarındaki eser; altın yaldızlı Sultan II. Abdülhamid tuğrası, hilal motifi, çiçeklerle süslenmiş canlı renkli tezhipleriyle dikkat çekiyor. Yazma, nestalik ve talik hatlarıyla kaleme alınmış olup, başı ve sonu eksiksiz.Ketebe bölümünde "Müntehabat-ı Divan-ı Hazret-i Gülşeni" ismiyle yer alan eserin müstensihi "Şuayb Şerefeddin" olarak kaydedilmiş. Kayaokay, bu kıymetli divanı bir makale aracılığıyla akademi dünyasına duyurduklarını ve ilerleyen dönemde benzer eserlerin ortaya çıkarılmasını umut ettiğini dile getirdi.
